Europese Insolventieverordening (EIV)

Europese Insolventieverordening (EIV)

Inleiding IPR en Europese Insolventieverordening (EIR of EIV)

Een buiten Nederland door een buitenlandse rechter uitgesproken faillissement (of andere insolventieprocedure) heeft vanwege het zgn. territorialiteitsbeginsel geen werking in Nederland. Een buitenlands faillissementsbeslag – zoals dat in Nederland uit een insolventievonnis voortvloeit – geldt niet ten aanzien van vermogensbestanddelen van de buitenlandse gefailleerde in Nederland. Ook is de bevoegdheid van een buitenlandse curator of bewindvoerder niet vanzelfsprekend.

Binnen de Europese Unie is de Europese Insolventieverordening van toepassing, die bij grensoverschrijdende gevallen binnen de EU regelt in welk land een insolventieprocedure gestart dient te worden en welke gevolgen een faillissement in een andere Lidstaat heeft.

De Verordening en haar bepalingen zullen hier nog verder worden uitgewerkt. De Verordening is in 2015 herzien (zie Europese Insolventieverordening (herschikt) 2015/848).

Insolventie uitgesproken buiten de EU

In de jurisprudentie is ten aanzien van buitenlandse insolventieprocedures (voor zover daarop niet de EIR van toepassing is) een aantal regels ontwikkeld. Dit zijn zogeheten regels van “internationaal privaatrecht” (afgekort als: “IPR”).

Onder meer het arrest inzake De Vleeschmeesters HR 31 mei 1996, RvdW 1996, 133C. In het arrest van de Hoge Raad d.d. 24 oktober 1997 (RvdW 1997, 208C) (betreffende een Faillissementspauliana door een Duitse curator ingesteld voor de invoering van de EIR) heeft de Hoge Raad beslist, dat voor de toetsing van een dergelijke actie een cumulatief vereiste geldt: de vordering moet zowel voldoen aan de lex concursus (het regime dat voor het buitenlandse faillissement geldt) als de lex causae (het recht dat de bestreden rechtshandeling beheerst).

In de jurisprudentie inzake de zaak Yukos heeft de Hoge Raad de IPR-regels ten aanzien van insolventies buiten de EU nog eens op een rij gezet. Zie HR 13 september 2013. De Hoge Raad overweegt in r.o. 3.2.1:

“De Hoge Raad heeft in zijn arrest van 19 december 2008 (ook inzake Yukos, MdV), geoordeeld dat, voor zover niet bij een Nederland bindende internationale regeling anders is bepaald, een in een ander land uitgesproken faillissement territoriale werking heeft, niet alleen in die zin:

(a) dat het daar op het vermogen van de gefailleerde rustende faillissementsbeslag niet mede omvat zijn in Nederland aanwezige baten, maar ook in dier voege

(b) dat de rechtsgevolgen die door het faillissementsrecht van dat andere land aan een faillissement worden verbonden, in Nederland niet kunnen worden ingeroepen voor zover zij ertoe zouden leiden dat onvoldane crediteuren zich niet meer kunnen verhalen op – tijdens of na afloop van het faillissement – in Nederland aanwezige vermogensbestanddelen van de (voormalige) gefailleerde.

(c) Aan de werking in Nederland van andere gevolgen van een in het buitenland uitgesproken faillissement staat dit territorialiteitsbeginsel niet in de weg”.

In r.o. 3.2.2. somt de Hoge Raad een drietal arresten uit het pre-ECLI tijdperk op, waarin deze lijnen zijn uitgezet: HR 2 juni 1967, NJ 1968/16; HR 31 mei 1996, NJ 1998/108 en HR 24 oktober 1997, NJ 1999/316.

Voorwaarde voor erkenning volgens deze regels is wel dat de beslissing in het buitenland op zuivere wijze tot stand is gekomen (zie r.o. 3.3.4). Omgekeerd is erkenning van een Nederlands insolventievonnis in andere dan de EU-lidstaten niet vanzelfsprekend. Zo wordt in Zwitserland de bevoegdheid van een Nederlandse curator niet zonder meer erkend.

Bepalingen Europese Insolventieverordening

Art. 3 EIV – COMI

Op grond van art. 3 lid 1 Insolventieverordening moet het faillissement (of althans een insolventieprocedure) ten aanzien van van een (rechts)persoon, die ingezeten is in de EU (excl. Denemarken) worden aangevraagd daar, waar het centrum van zijn voornaamste belangen is. Men gebruikt vaak de Engelse afkorting voor “centre of main interests”, oftewel COMI.

De Verordening bevat een aantal rechtsvermoedens omtrent de vraag, waar het COMI ligt. Vertrekpunt is het domicilie van de schuldenaar. Dit kan echter worden getoetst aan de hand van allerlei bijkomende feitelijke omstandigheden. Hierover is de nodige jurisprudentie ontstaan, zie onderstaand.

Rechtspraak

Toepassing Europese Insolventieverordening

Hof Arnhem-Leeuwarden d.d. 15-08-2013 mr. Steffens q.q./NN, NJ 2014/200, JOR 2015/76 (COMI).

Hof Leeuwarden d.d. 21-07-2011 inzake Atrecht Holding B.V., JOR 2011/314 (COMI).

COMI

Hof Arnhem-Leeuwarden ECLI:NL:GHARL:2013:6085  d.d. 15-08-2013 mr. Steffens q.q./NN toetsing door Hof o.g.v. diverse feiten waar COMI van appellant (gefailleerde) ligt. Onvoldoende aannemelijk dat dit niet langer in Nederland is (maar in ander EU-land) NJ 2014/200, JOR 2015/76.

Hof Leeuwarden ECLI:NL:GHLEE:2011:BR3283 d.d. 21-07-2011 inzake Atrecht Holding B.V. betreft toetsing Hof of COMI vennootschap – tijdens de procedure – verplaatst is naar België. Aan de hand van de feiten concludeert het Hof van niet. JOR 2011/314 met annotatie van B. WESSELS

Hof Den Bosch ECLI:NL:GHSHE:2015:4867 EC Management B.V. d.d. 26-11-2015 de gefailleerde heeft COMI verplaatst naar Zwitserland. Bovendien staat vordering aanvrager onvoldoende vast.

Buiten de EU

De Vleeschmeesters HR 31 mei 1996, RvdW 1996, 133C

Yukos HR 13 september 2013

Auteur & Last edit

[MdV, 10-12-2015; update 29-11-2018]

1 vote, average: 4,00 out of 51 vote, average: 4,00 out of 51 vote, average: 4,00 out of 51 vote, average: 4,00 out of 51 vote, average: 4,00 out of 5 (1 votes, average: 4,00 out of 5)
You need to be a registered member to rate this.

Over Lawyrup

De website van Lawyrup bevat knowhow over vermogensrecht, civiel proces- en executierecht en insolventierecht. Elke Paragraaf, Afdeling, Titel en Boek van de wet heeft een pagina. Elke pagina geeft een toelichting op de wet met links naar de actuele wettelijke bepalingen op “wetten overheid”. Daarnaast behandelt Lawyrup de bijbehorende relevante rechtspraak met ECLI-links.

Wat vond u van dit artikel ?

1 vote, average: 4,00 out of 51 vote, average: 4,00 out of 51 vote, average: 4,00 out of 51 vote, average: 4,00 out of 51 vote, average: 4,00 out of 5 (1 votes, average: 4,00 out of 5)
You need to be a registered member to rate this.