Bestuursverbod (art. 106a Fw.)

Inleiding bestuursverbod

In het kader van de bestrijding van faillissementsfraude en misbruik van vennootschappen heeft de wetgever twee wetswijzigingen voorgesteld. Allereerst de invoering van een bestuursverbod voor malafide bestuurders van rechtspersonen. en civielrechtelijk bestuursverbod (34 011). De tweede wijziging betreft het wetsvoorstel faillissementsfraude (33 994). De voorstellen maken onderdeel uit van het Project Herijking faillissementsrecht. Van het Project Herijking maakt ook het voorstel inzake Continuïteit van ondernemingen en de Pre-pack (het stille bewindvoerderschap) deel uit. De Wet bestuursverbod is wet geworden op 8 april 2016 (zie Staatsblad), evenals het wetsvoorstel faillissementsfraude (zie Staatsblad).

Wet civielrechtelijk bestuursverbod (art. 106a-106e Fw.)
art. 106a Fw.
  • bestuursverbod kan door rb. worden opgelegd o.g.v. handelen in de 3 jaar voorafgaand aan het faillissement
  • op verzoek curator of OM
  • (a) bij veroordeling ex art. 2:248 / 2:138 BW
  • (b) bij vernietiging handelingen ex art. 42 of 47 Fw.
  • (c) bij ernstig tekortschieten in inlichtingenplicht t/o curator
  • (d) tenminste tweemaal betrokken bij faillissement en verwijt
  • (e) bij boete wegens vergrijp art. 67d, 67e of 67f Alg. wet Rijksbelastingen
overige bepalingen:
  • art. 106b lid 1 verbod voor 5 jaar
  • lid 2: geldt ook voor andere rechtspersonen zie 106c
  • lid 3: registratie in handelsregister KvK
  • art. 106c lid 1: alle rechtspersonen waar de bestuurder staat ingeschreven worden in de procedure betrokken
  • lid 4: die rechtspersonen kunnen de bestuurder schorsen
  • art. 106d: geldt ook voor feitelijk bestuurders “beleidsbepalers als waren zij bestuurder”
  • art. 106e regels gelden ook voor Europese vennootschap
Bestuursverbod MvT
  • sluit aan bij beleid Europese Commissie (COM 2012, 742 p. 6
  • meer preventief gericht dan andere instrumenten in het vennootschapsrecht
  • uitzonderlijke maatregel voor uitzonderlijke gevallen
Kritiek:
  1. Fw. wel beste kader hiervoor?
  2. is dit ook buiten faillissement wenselijk?
  3. art. 6 EVRM
  4. publieke taken aan curator opdragen?
  5. wie moet dit kunnen vorderen?
  6. gesloten stelsel niet beter?
  7. de bekostiging van deze extra taak curator

Minister: curator moet nu ook al rechtmatigheidsonderzoek doen, de kosten zijn “verwaarloosbaar” en dit moet ten laste van de boedel komen.

Fraude

Het onderdeel fraude is geïnspireerd op de oratie van Prof. Hilverda uit 2012 en omvat drie pijlers:

  • versterking positie curator
  • invoeren civielrechtelijk bestuursverbod
  • herziening strafrechtbepalingen faillissementsfraude

De strafbepalingen worden onder meer aangepast:

  • strafmaat ontbreken administratie van 2 naar 4 jaar
  • malafide bestuurders en commissarissen kunnen max. 5 jaar bestuursverbod krijgen

De curator krijgt expliciet de opdracht te onderzoeken of er sprake is van onregelmatigheden die het faillissement hebben veroorzaakt of het tekort hebben vergroot.

Strafrechtelijke bepalingen faillissement

  • eenvoudige bankbreuk
  • bedrieglijke bankbreuk
Eenvoudige bankbreuk (art. 340 Wetb. van Strafrecht) (2015)
  • buitensporige verteringen
  • geldleningen opnemen om faillissement uit te stellen als je weet dat dit onafwendbaar is
  • boekhouding kwijt maken
Bedrieglijke bankbreuk (art. 341 Wetb. van Strafrecht) (2015)
  • lasten verdichten, baten niet verantwoorden of goederen onttrekken
  • goederen beneden de waarde verkopen
  • schuldeisers bevoordelen
  • niet voldoen aan administratieplicht of bewaarplicht / niet overhandigen administratie
Art. 193 Wetb. van Strafrecht (2015)

Deze bepaling stelt strafbaar het niet voldoen aan de inlichtingenplicht. In 2010 is in lid 3 een beroepsverbod hierin al opgenomen.

Wijzigingen 340-344 Wetb. van Strafrecht (wetsvoorstel)
  • gericht op ernstige gevallen
  • partiële herziening strafbepalingen (renovatie)
  • verbeteren van de structuur en inhoud
  • mede gericht op preventie (naar voorbeeld Duitse Überschuldung)
  • aanvullen wettelijk instrumentarium
  • inlichtingenplicht verbeteren: art. 194 koppelen aan art. 105, 116 en 177 Fw. met inachtneming art. 6 EVRM en arrest Chambaz/Zwitserland (betreft echter geen “criminal charge”
  • schenden administratieplicht wordt economisch delict (ook buiten faillissement) art. 1, 4 WED
  • afgifteplicht art. 92 Fw. krijgt eigen strafbaarstelling
  • wel zelfstandige toepassing: civiele Pauliana is niet zonder meer strafrechtelijke bankbreuk (eigen vereisten, zoals opzet)
  • onderscheid maken natuurlijke personen / rechtspersonen

[MdV, 10-09-2016]

[Totaal: 0    Gemiddelde: 0/5]

Commentaar bij het Nederlands (burgerlijk) recht: BW, Rv. en Fw.