LawyrupBurgerlijk wetboekAlgemeen deel vermogensrecht (Boek 3 B.W.)Vruchtgebruik (Titel 8, Boek 3 B.W.)

Vruchtgebruik (Titel 8, Boek 3 B.W.)

Inleiding vruchtgebruik

Vruchtgebruik is het recht om goederen die aan een ander toebehoren, te gebruiken en daarvan de vruchten te genieten (art. 3:201 B.W.). Vruchtgebruik is geregeld in Titel 8, Boek 3 B.W.. De regeling omvat 25 artikelen (art. 3:204 B.W. is vervallen).

Ontstaan van vruchtgebruik

Vruchtgebruik ontstaat door vestiging of door verjaring (art. 3:202 B.W.). Het kan worden gevestigd ten behoeve van één of meerdere personen (art. 3:203 lid 1 B.W.).  Wanneer het meerdere personen betreft, dan kan het vruchtgebruik gezamenlijk zijn, of bij opvolging. In het laatste geval moet de gerechtigde op het moment van vestiging bestaan; het kan dus niet worden gevestigd t.b.v. toekomstige personen.

Maximale duur vruchtgebruik

Vruchtgebruik kan maximaal voor het leven worden gevestigd. Zijn er meerdere vruchtgebruikers, dan wast het aan bij de andere vruchtgebruikers, als één van hen overlijdt (art. 3:203 lid 2 B.W.).

Vruchtgebruik kan ook worden gevestigd t.g.v. een rechtspersoon. Het eindigt dan met de ontbinding van de rechtspersoon, maar in elk geval 30 jaar na vestiging (art. 3:203 lid 3 B.W.).

Boedelbeschrijving vruchtgebruik

Het vruchtgebruik kan ook bij legaat worden gevestigd. De bepaling va art. 3:204 B.W., waarin gesproken wordt over bewind over een gelegateerd vruchtgebruik is vervallen per 1-01-2003. Art. 3:205 B.W. bouwt daar echter wel op voort (wat het allemaal niet duidelijker maakt). De hoofdgerechtigde kan dan van de vruchtgebruiker een boedelbeschrijving vorderen, en daarbij eisen dat de vruchtgebruiker aan bepaalde verplichtingen voldoet (art. 3:205 B.W.). Voor een voorbeeld zie HR 20 november 2015 (en de conclusie van de P-G onder nr. 4, tweede alinea).

Zekerheidstelling door de vruchtgebruiker

De vruchtgebruiker moet voor de nakoming van zijn verplichtingen jegens de hoofdgerechtigde zekerheid stellen, tenzij die al voldoende zijn gewaarborgd door een bewind (art. 3:206 lid B.W.). Is de vruchtgebruiker daarvan vrijgesteld, dan moet hij de goederen jaarlijks laten zien (lid 2). Bij waardepapieren kan een verklaring van een kredietinstelling worden verstrekt.

Uitoefening van het vruchtgebruik

De vruchtgebruiker mag de in vruchtgebruik gegeven zaken gebruiken of verbruiken (art. 3:207 lid 1 B.W.). Daarbij moet hij de bij vestiging gegeven regels in acht nemen, of als die er niet zijn, volgens de aard van de in vruchtgebruik gegeven zaak.

De vruchtgebruiker mag alle beheershandelingen verrichten. Andere handelingen kunnen slechts samen met de hoofdgerechtigde worden verricht. De vruchtgebruiker moet voor de in vruchtgebruik gegeven zaken zorgen als een goed vruchtgebruiker.

Hij mag de aard en bestemming van de in vruchtgebruik gegeven zaak niet veranderen. Hij mag wel aanpassingen doen, mits hij die bij einde van het vruchtgebruik weer in de oude toestand herstelt (art. 3:208 B.W.).

De vruchtgebruiker moet de zaken verzekeren. Doet hij doet niet dan kan de hoofdgerechtigde dit op zijn kosten doen (art. 3:209 B.W.).

Einde van het vruchtgebruik

Bij einde van het vruchtgebruik moet de vruchtgebruiker de zaken weer teruggeven aan de hoofdgerechtigde (art. 3:225 B.W.). Is hij overleden, dan moeten zijn rechtsopvolgers dit doen.

Recht van gebruik en bewoning

Op een recht van gebruik en bewoning zijn de regels van vruchtgebruik ook van toepassing (art. 3:226 B.W.). Het recht van gebruik en bewoning is strikt persoonlijk (lid 4).

Relevante jurisprudentie

HR 20 november 2015 – over een vruchtgebruik gevestigd bij legaat

Auteur & Last edit

[MdV, 22-07-2018]

0 votes, average: 0,00 out of 50 votes, average: 0,00 out of 50 votes, average: 0,00 out of 50 votes, average: 0,00 out of 50 votes, average: 0,00 out of 5 (0 votes, average: 0,00 out of 5)
You need to be a registered member to rate this.

Over Lawyrup

De website van Lawyrup bevat knowhow over vermogensrecht, civiel proces- en executierecht en insolventierecht. Elke Paragraaf, Afdeling, Titel en Boek van de wet heeft een pagina. Elke pagina geeft een toelichting op de wet met links naar de actuele wettelijke bepalingen op “wetten overheid”. Daarnaast behandelt Lawyrup de bijbehorende relevante rechtspraak met ECLI-links.