LawyrupBurgerlijk wetboekVerdragen burgerlijk rechtOverige verdragen burgerlijk rechtVerdragen vervoersrechtVerdragen overeenkomst internationaal vervoer van goederen geheel of deels over zee

Verdragen inzake de overeenkomst tot internationaal vervoer van goederen over zee

Inleiding verdragen inzake de overeenkomst tot internationaal vervoer van goederen over zee

Op het gebied van de overeenkomst inzake vervoer geheel of deels over zee zijn er meerdere verdragen tot stand gekomen. Het oudste verdrag – het Eenvormige Cognossementsverdrag – dateert van 1924, en is ook wel bekend onder de naam ‘Hague Rules’. Daarop zijn twee updates gekomen, waarbij de bepalingen met Protocollen zijn gewijzigd. Deze twee Protocollen worden de Hague Visby Rules genoemd.

Belangrijk element van deze verdragen is de beperking van aansprakelijkheid voor de vervoerder.

Hague Visby Rules

De Hague Visby Rules bestaan uit twee zgn. ‘Protocollen’, waarmee het Haagse eenvormige cognossementsverdrag uit 1924 (de Hague Rules) is aangepast. De protocollen bevatten geen volledige verdragstekst, maar slechts wijzigingen op de bestaande tekst van het oorspronkelijke verdrag.

Daardoor is er geen geïntegreerde tekst van de gewijzigde regeling, terwijl het oorspronkelijke verdrag (in elk geval voor Nederland) niet meer geldt. De eenvormige regels voor cognossementen, zoals gewijzigd in de Hague Visby Rules, liggen echter ten grondslag aan de in Afd. 2, Titel 5, Boek 8 B.W. neergelegde wettelijke bepalingen inzake het cognossement.

Die bepalingen moeten – zoals uit de rechtspraak blijkt – dan ook steeds worden uitgelegd overeenkomstig de bepalingen in het gewijzigde verdrag. Zie de pagina Overeenkomst van goederenvervoer over zee.

Rotterdam Rules

Het meest recente is het UNCITRAL verdrag van 2008. Dit verdrag is op 11 december 2008 in New York tot stand gekomen onder auspiciën van de Verenigde Naties (Trb. 2011, 222 en Trb. 2013, 42).

Dit verdrag – bekend als de Rotterdam Rules – geeft net als de oudere verdragen bekend als de Hague Rules en de Hague Visby Rules – eenvormige aansprakelijkheidsregels voor de schade bij verlies of beschadiging van de lading of bij vertraging wanneer goederen geheel of gedeeltelijk over zee vervoerd worden.

Deze regels zijn daardoor ook geldig bij een aansluitend transport als onderdeel van een internationaal transport. Op basis van de Goedkeuringswet zou je denken dat de regels al in werking getreden zijn, maar bij de op wetten.overheid gepubliceerde verdragtekst is vermeld “treedt op een nader te bepalen tijdstip in werking”. Het 1e artikel dat de wetswijziging noemt, de invoeging van een artikel 53 in Boek 8 B.W., is ook niet in de geldende wet te vinden.

Dit komt doordat het Verdrag op grond van artikel 94 pas in werking treedt één jaar nadat het door 20 staten is geratificeerd. Op dit moment hebben wel ruim 20 landen het verdrag ondertekend, maar volgens het Tractatenblad hebben alleen Spanje en Togo het nog geratificeerd.

Toepasselijkheid van het nieuwe verdrag (de Rotterdam Rules) in Nederland

Het verdrag uit 2008 moet nog geïmplementeerd worden in Boek 8 B.W. en zou in principe per 5 september 2019 in werking treden (Stb. 2019, 289 en Stb. 2019, 290) . Dit verdrag moet eerdere verdragen over goederenvervoer over zee vervangen. Zoals verwoord in de MvT bij het wetsvoorstel (nr. 34.992):

“Het voornaamste doel van het Verdrag is het moderniseren en uniformeren van de bestaande verdragen inzake goederenvervoer over zee. Met verwijzing naar artikel 89 van het Verdrag gaat het om:

a. het op 25 augustus 1924 te Brussel tot stand gekomen Verdrag ter vaststelling van enige eenvormige regelen betreffende het cognossement (Trb. 1953, 109; hierna: de «Hague Rules»); 

b. het op 23 februari 1968 te Brussel tot stand gekomen Protocol tot wijziging van het Internationale Verdrag ter vaststelling van enige eenvormige regelen betreffende het cognossement, ondertekend te Brussel op 25 augustus 1924 (Trb. 1979, 26) en het op 21 december 1979 te Brussel tot stand gekomen Protocol tot wijziging van het Internationale Verdrag ter vaststelling van enige eenvormige regelen betreffende het cognossement, ondertekend te Brussel op 25 augustus 1924, zoals gewijzigd bij het Protocol van 23 februari 1968 (Trb. 1985, 122). Beide Protocollen worden hierna genoemd de «Hague Visby Rules»; 

c. het op 31 maart 1978 te Hamburg gesloten Verdrag van de Verenigde Naties inzake vervoer van goederen over zee (hierna: de «Hamburg Rules»).”

De zgn. Hague Visby Rules worden in dit kader door Nederland opgezegd (of zullen worden opgezegd). Thans gelden dus nog de oudere verdragen.

De «Hague Rules» hebben uitsluitend voor het Europese deel van Nederland gegolden en zijn op 26 april 1983 voor dat deel buiten werking getreden (zie Trb. 1982, 66). Ten aanzien van de «Hague Visby Rules» gelden beide Protocollen voor het Europese deel van Nederland en Curaçao, terwijl voor Aruba alleen het Protocol van 1968 geldt. Het Koninkrijk der Nederlanden is geen partij bij de «Hamburg Rules».

Met deze – nog niet in werking getreden – ‘Rotterdam Rules’ worden de wettelijke regels voor internationaal vervoer over zee gemoderniseerd. Het Verdrag geeft ook regels voor containervervoer en is het mogelijk om gebruik te maken van een elektronisch vervoerbestand, waar onder de Hague Rules (ook wel bekend als het Cognossementsverdrag) en de Hague Visby Rules (Protocol tot wijziging van het Cognossementsverdrag) het papieren cognossement leidend is.

Ook zijn de grenzen voor aansprakelijkheidsbeperking verhoogd. Het nieuwe verdrag uit 2008 is zoals hiervoor vermeld nog niet in werking getreden.

Toepasselijkheid

In art. 1 Verdrag worden definities gegeven voor de begrippen die in het verdrag aan de orde komen. De centrale definitie is die van de vervoersovereenkomst. Deze wordt gedefinieerd als:

“een overeenkomst waarbij een vervoerder zich, tegen betaling van vracht, verplicht goederen van de ene plaats naar een andere te vervoeren. De overeenkomst voorziet in vervoer over zee en kan voorzien in vervoer op andere wijze dat in aanvulling op het zeevervoer plaatsvindt.”

Auteur & Last edit

[MdV, 9-05-2022; laatste bewerking 12-05-2022]

Over Lawyrup

Lawyrup, jouw gratis kennisbank voor burgerlijk (proces)recht! De website van Lawyrup bevat knowhow over vermogensrecht, civiel proces- en executierecht en insolventierecht.