Uitzondering zeeschepen van het Rijk en andere openbare diensten

In art. 8:230 lid 1 B.W. wordt een regeling gegeven waarmee zeeschepen, die eigendom zijn van het Rijk of van een andere openbaar lichaam (zoals de Provincie) niet behoren tot de commerciële zeevloot die moet worden ingeschreven in het register van zeeschepen.

Het moet daarbij gaan om schepen, die bedoeld zijn voor de uitoefening van:

i. de openbare macht of
ii niet-commerciële overheidsdiensten.

Op deze zeeschepen zijn de afdelingen 2, 3, en 4 van Titel 3 (Zeeschepen en zaken aan boord daarvan) niet van toepassing. Die afdelingen geven wettelijke regels over rechten op zeeschepen, over voorrechten op zeeschepen en voorrechten op zaken aan boord van zeeschepen. Die regels gelden dus niet voor bvb. een oorlogsbodem van de Nederlandse marine en de schepen van de kustwacht.

Zeeschepen van openbare diensten en Loodswezen

Het Loodswezen valt sinds 1988 niet meer onder de Rijksoverheid, maar is een geprivatiseerde organisatie. Lees: de historie van het Loodswezen.

Het juridisch eigendom van de loodsvaartuigen behoort toe aan Loodswezen Materieel B.V. en zijn derhalve niet in het bezit van het Rijk of de overheid.

Rijksrederij

De Rijksrederij beheert, bemant en onderhoudt schepen voor de Douane, de Kustwacht, het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en Rijkswaterstaat. De Rijksrederij zet de vloot in voor de taken inspectie en handhaving, vaarwegmarkering incidentmanagement en verkeersbegeleiding, waterkwaliteit en —kwantiteit, hydrografisch onderzoek, visserijonderzoek en — beheer. In 2020 bevat de vloot van de Rijksrederij 90 zee/kust/binnenvaart vaartuigen en 22 zelfstandig varende RHIB’s.

De schepen van het Loodswezen behoren niet toe aan de Rijksrederij en zijn ingeschreven in het scheepsregister.

Het Nederlands Loodswezen is de verzamelnaam van verschillende entiteiten en valt onder de Loodsenwet en de Scheepvaartverkeerswet. De Nederlandse Loodsencorporatie is een openbaar lichaam van beroep op grond van artikel 134 van de Grondwet. Nederlands Loodswezen B.V. en Loodswezen Materiaal B.V. zijn private ondernemingen.

Inschrijving (oftewel uitschrijving) zeeschip van de overheid

De (overheids)beschikking waarmee het zeeschip die bestemming heeft gekregen kan worden ingeschreven in het register als bedoeld in bedoeld in Afd. 2, Titel 1, Boek 3 B.W. (aldus art. 8:230 lid 2 B.W.). Zie ook de pagina Inschrijving registergoederen. Echter is art. 3:24 lid 1 B.W. niet van toepassing. Dit artikel bepaalt “Indien op het tijdstip waarop een rechtshandeling tot verkrijging van een recht op een registergoed onder bijzondere titel in de registers wordt ingeschreven, een eveneens voor inschrijving in de registers vatbaar feit niet met betrekking tot dat registergoed ingeschreven was, kan dit feit aan de verkrijger niet worden tegengeworpen, tenzij hij het kende.”

Wanneer zo’n beschikking wordt ingeschreven, mag de beheerder van het register de inschrijving in het zeeschepenregister doorhalen (art. 8:230 lid 3 B.W.).

Nadere regelingen bij AMvB

Art. 8:231 B.W. biedt de wetgever de mogelijkheid om – naast verdere uitwerking in de Kadasterwet waarin ook het scheepsregister is opgenomen – om nadere regels met betrekking tot zeeschepen en de zaken aan boord daarvan in algemene maatregelen van bestuur (AMvB) uit te werken. Dat zijn ministeriele regelingen, waarbij de medewerking van het parlement niet nodig is (in tegenstelling tot de zgn. formele wetgeving).

Dank aan dhr. W. Bentinck

Met vriendelijke dank aan de heer Willem Bentinck, Directeur van het Loodswezen, die nadere uitleg heeft gegeven over de schepen van het Loodswezen en van de Rijksrederij.

Auteur & Last edit

[KvdV, 23-05-2021]

Over Lawyrup

De website van Lawyrup bevat knowhow over vermogensrecht, civiel proces- en executierecht en insolventierecht. Elke Paragraaf, Afdeling, Titel en Boek van de wet heeft een pagina. Elke pagina geeft een toelichting op de wet met links naar de actuele wettelijke bepalingen op “wetten overheid”. Daarnaast behandelt Lawyrup de bijbehorende relevante rechtspraak met ECLI-links.

Vond je deze content nuttig? Steun Lawyrup met een donatie naar keuze.

Doneren