LawyrupBurgerlijk wetboekBijzondere overeenkomsten (Boek 7 B.W.)Arbeidsovereenkomst (Titel 10, Boek 7 B.W.)Rechten van de werknemer bij overgang van onderneming (Afd. 8, Titel 10, Boek 7 B.W.)

Rechten van de werknemer bij overgang van onderneming (Afd. 8, Titel 10, Boek 7 B.W.)

Inleiding overgang van onderneming

Als de werkgever de onderneming overdraagt, gaan de arbeidsovereenkomsten met zijn personeel automatisch over op de nieuwe werkgever. Ook hiermee beoogt de wetgever de bescherming van de werknemer: de werkgever kan niet zomaar van zijn personeel af komen door de onderneming te verkopen. De betreffende bepalingen vinden we in Afd. 8 van Titel 10 Boek 7 (art. 7:662 B.W. t/m art. 7:666 B.W.).

Definitie overgang van onderneming

De wet definieert “overgang van onderneming” in art. 7:662 lid 2 B.W. als de eigendomsovergang van een bedrijf of onderneming op grond van een overeenkomst (men spreekt ook wel van bedrijfsovername). Een fusie of een splitsing vallen ook onder overgang van onderneming. Bepalend is of het bedrijf (de wet spreekt van “economische eenheid”) haar identiteit behoudt.

Op grond van art. 7:662 lid 1 B.W. vallen ook de werknemers van een onderneming die in stand wordt gehouden door een overheid of een ander publiekrechtelijk lichaam onder deze beschermingsbepalingen.

Een gedeelte van een onderneming – zoals een vestiging of filiaal – wordt ook verstaan onder “economische eenheid” in de zin van deze bepalingen (lid 3).

Rechten werknemers gaan over

De kern van de regeling inzake overgang van onderneming is, dat de rechten en verplichtingen die op dat tijdstip bestaan met betrekking tot de werknemers van rechtswege overgaan op de nieuwe werkgever (art. 7:663 B.W.).

De oude werkgever blijft nog gedurende een jaar na de overgang naast de verkrijger hoofdelijk verbonden voor de nakoming van de verplichtingen uit de arbeidsovereenkomst, die zijn ontstaan vóór dat tijdstip.

De Hoge Raad zich in zijn arrest HR 29 november 2019 (overname Martinair) in het geschil tussen de vrachtvliegers van Martinair met KLM uitgesproken over de wijze waarop de overgang van onderneming getoetst moet worden. De Hoge Raad overweegt:

“Het beslissende criterium voor de vraag of sprake is van een overgang van een onderneming in de zin van Richtlijn 2001/23 is of de desbetreffende entiteit haar identiteit behoudt, wat met name blijkt uit de daadwerkelijke voortzetting of de hervatting van de exploitatie ervan. Bij de vaststelling of aan die voorwaarde is voldaan, moet rekening worden gehouden met alle feitelijke omstandigheden die de betrokken transactie kenmerken, waaronder met name de aard van de betrokken onderneming of vestiging, de vraag of materiële activa zoals gebouwen en roerende zaken worden overgedragen, de waarde van de immateriële activa op het tijdstip van de overgang, de vraag of vrijwel al het personeel door de nieuwe ondernemer wordt overgenomen, de vraag of de clientèle wordt overgedragen, de mate waarin de vóór en na de overgang verrichte activiteiten met elkaar overeenkomen en de duur van een eventuele onderbreking van die activiteiten. Het belang dat moet worden gehecht aan de onderscheiden criteria, verschilt naargelang de uitgeoefende activiteit en de productiewijze of bedrijfsvoering in de onderneming, de vestiging of het desbetreffende onderdeel van een vestiging.”

Bijzondere regeling voor pensioenrechten

In art. 7:664 B.W. wordt voor pensioenrechten een uitzondering gemaakt op de automatische overgang van rechten en verplichtingen op de nieuwe werknemer.

Transitievergoeding bij ontslag wegens verslechterde arbeidsvoorwaarden

Wanneer de bedrijfsovername voor de werknemer een aanmerkelijke verslechtering van de arbeidsvoorwaarden meebrengt, en de werknemer om die reden de arbeidsovereenkomst beëindigt, of laat eindigen, dan is aan de werknemer een transitievergoeding (art. 7:673 B.W.) verschuldigd. De arbeidsovereenkomst geldt dan als beëindigd of niet voortgezet op initiatief van de werkgever (art. 7:665 aanhef en sub a B.W.).

Hetzelfde geldt wanneer een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd op initiatief van de werknemer niet wordt voortgezet (sub b).

Tijdig informeren werknemers

Wanneer er een ondernemingsraad (OR) is ingesteld, moet de werkgever de OR betrekken bij de plannen tot overdracht van de onderneming (informatieplicht en adviesrecht). Niet alle ondernemingen hebben echter een (verplichte of vrijwillige) OR. Om die reden heeft de wetgever een bepaling toegevoegd waarin de werkgever ook wanneer er geen OR of personeelsvertegenwoordiging is, het personeel tijdig moet inlichten over de bedrijfsovername (art. 7:665a B.W.).

Uitzondering bij doorstart in faillissement

De regeling inzake overgang van onderneming geldt niet bij faillissement (wel bij surseance) (art. 7:666 lid 1 B.W.). Dit is een uitvloeisel van Richtlijn 2001/23/EG d.d. 12 maart 2011 inzake rechten van werknemers bij overgang van onderneming.

In lid 2 wordt ook een uitzondering gemaakt voor het geval de werkgever een instelling als bedoeld in de Wet Financieel Toezicht is en ten aanzien van die werkgever het instrument van overgang van de onderneming, het instrument van de overbruggingsinstelling of het instrument van afsplitsing van activa wordt toegepast.

Overgang van zeeschip

Onder bepaalde voorwaarden geldt de regeling ook bij de overgang van onderneming met betrekking tot zeeschepen (art. 7:666a B.W.).

Rechtspraak

HR 29 november 2019 (overname Martinair) – bij de beoordeling of er sprake is van overgang van onderneming moet niet alleen worden bekeken of het overgedragen materieel (vliegtuigen) al dan niet is overgenomen, maar is ook van belang of dat – ook wanneer dit niet is overgenomen – feitelijk wordt ingezet voor de overgenomen onderneming. Of dit al dan niet in concernverband gebeurt, maakt daarbij geen verschil.

Auteur & Last edit

[MdV, 10-09-2016; bijgewerkt 12-12-2019]

0 votes, average: 0,00 out of 50 votes, average: 0,00 out of 50 votes, average: 0,00 out of 50 votes, average: 0,00 out of 50 votes, average: 0,00 out of 5 (0 votes, average: 0,00 out of 5)
You need to be a registered member to rate this.

Over Lawyrup

De website van Lawyrup bevat knowhow over vermogensrecht, civiel proces- en executierecht en insolventierecht. Elke Paragraaf, Afdeling, Titel en Boek van de wet heeft een pagina. Elke pagina geeft een toelichting op de wet met links naar de actuele wettelijke bepalingen op “wetten overheid”. Daarnaast behandelt Lawyrup de bijbehorende relevante rechtspraak met ECLI-links.