LawyrupBurgerlijk wetboekAlgemeen deel vermogensrecht (Boek 3 B.W.)Gemeenschap (Titel 7, Boek 3 B.W.)Enige bijzondere gemeenschappen (Afd. 2, Titel 7, Boek 3 B.W.)

Enige bijzondere gemeenschappen (Afd. 2, Titel 7, Boek 3 B.W.)

Inleiding enige bijzondere gemeenschappen

In Afd. 2 van Titel 7 Boek 3 B.W. wordt een nadere regeling gegeven met betrekking tot een aantal bijzondere vormen van goederengemeenschap. de afdeling omvat 6 bepalingen (art. 3:189 B.W. t/m Art. 3:194 B.W.).

Algemeen deel niet van toepassing op een aantal bijzondere gemeenschappen zolang niet ontbonden

Art. 3:189 B.W. bepaalt, dat de algemene bepalingen van afdeling 1 daarop niet van toepassing zijn, zo lang deze gemeenschappen niet zijn ontbonden.

Dit geldt voor de volgende drie groepen bijzondere gemeenschappen:

  • de huwelijksgemeenschap en de gemeenschap van een geregistreerd partnerschap
  • maatschap, vennootschap (onder firma) of rederij
  • gemeenschap van een in appartementsrechten gesplitst gebouw

Huwelijksgoederengemeenschap

De huwelijksgoederengemeenschap heeft – staande huwelijk – een bijzonder rechtskarakter. In de literatuur is veel geschreven over de vraag, of in de huwelijksgoederengemeenschap “aandelen” kunnen worden onderscheiden (een “breukdeelgemeenschap”). Of dat dit niet zo is, en de gemeenschap in onverdeelde staat volledig aan ieder van de twee echtgenoten toebehoort (een zgn. “gezamendehandse gemeenschap”).

De Hoge Raad heeft in het arrest d.d. 5 oktober 2012 beslist, dat het laatste geldt. Zo lang de huwelijksgoederengemeenschap niet is ontbonden (oftewel zo lang het huwelijk voortduurt) is de huwelijksgoederengemeenschap een gezamenlijkheid, die onverdeeld tot het vermogen van beide echtgenoten gerekend moet worden. Het ging in die zaak om een bedrag van 2 ton dat uit de gemeenschap was betaald aan iemand, die daarmee zou gaan beleggen. Toen bleek, dat die persoon het geld niet aanwendde voor beleggingen, sprak de man hem aan uit onrechtmatige daad en vorderde het hele bedrag terug. De Hoge Raad corrigeerde het Hof, dat had beslist dat de man slechts voor de helft van de schade kon opkomen. De Hoge Raad oordeelde, dat de man voor het geheel kon opkomen. Er was sprake van pluraliteit: zowel de man als de vrouw konden voor het geheel een vordering instellen.

Deze uitleg van de huwelijksgoederengemeenschap is door de Hoge Raad bevestigd in het arrest d.d. 3 februari 2017 (met name r.o. 5.2.4.).

De huwelijksgoederengemeenschap omvat zowel goederen als schulden (zie art. 1:94 lid 1 en lid 7 B.W.). Zo lang het huwelijk voortduurt, kan de gemeenschap niet verdeeld worden. De partner kan – zo lang niet is ontbonden – niet over zijn/haar aandeel als zodanig beschikken (want er is immers geen sprake van een verdeling in “aandelen”). Dit wijzigt pas bij ontbinding (art. 1:100 B.W.).

Het bovenstaande geldt overigens ook voor de gemeenschap van geregistreerde partners.

Maatschap en VOF

Maatschap en VOF

Over het rechtskarakter van de gemeenschap van de maatschap en de VOF bestaat veel onduidelijkheid. Wel wordt het ingebrachte vermogen van de VOF en de (openbare) maatschap aangemerkt als een zgn. afgescheiden vermogen. Zie verder de pagina maatschap.

Ontbonden bijzondere gemeenschappen van art. 3:189 B.W.

Afdeling 1 geldt voor die gemeenschappen wel, wanneer deze zijn ontbonden, met toevoeging van de bepalingen in afdeling 2.

Relevante jurisprudentie

Huwelijksgoederengemeenschap

Hoge Raad 5 oktober 2012 (karakter huwelijksgoederengemeenschap)

Hoge Raad 3 februari 2017 (karakter huwelijksgoederengemeenschap)

Auteur & Last edit

[MdV, 1-06-2018]

0 votes, average: 0,00 out of 50 votes, average: 0,00 out of 50 votes, average: 0,00 out of 50 votes, average: 0,00 out of 50 votes, average: 0,00 out of 5 (0 votes, average: 0,00 out of 5)
You need to be a registered member to rate this.

Over Lawyrup

De website van Lawyrup bevat knowhow over vermogensrecht, civiel proces- en executierecht en insolventierecht. Elke Paragraaf, Afdeling, Titel en Boek van de wet heeft een pagina. Elke pagina geeft een toelichting op de wet met links naar de actuele wettelijke bepalingen op “wetten overheid”. Daarnaast behandelt Lawyrup de bijbehorende relevante rechtspraak met ECLI-links.