Executoriaal beslag op roerende zaken (Afd. 1, Titel 2, Boek 2 Rv.)

Inleiding executie roerende zaken (niet zijnde registergoederen)

De algemene bepalingen voor tenuitvoerlegging op roerende zaken (niet zijnde registergoederen)  zijn opgenomen in Afd. 1, Titel 2 van Boek 2 Rv.. Deze omvat 37 artikelen (art. 439 Rv. tot en met art. 474 Rv.).

NB: In beginsel wordt in het onderdeel executierecht verwezen naar de niet-digitale versie van Rv..

Aanzegging voorafgaand aan de executie

Voordat de deurwaarder kan overgaan tot openbare verkoop (executie) moet de executie eerst worden aangezegd aan de geëxecuteerde  (art. 439 lid 1 Rv.). De termijn kan zo nodig – op verzoek van de deurwaarder – worden verkort, zelfs tot nul dagen. De aanzegging kan gelijktijdig met de betekening van de executoriale titel worden gedaan (lid 2).

In het bevel moet tot het einde van de executie domicilie gekozen worden bij de deurwaarder. Of bij een advocaat in Nederland (lid 3).

Wijze van beslag leggen op roerende zaken

Het beslag op roerende zaken moet worden gelegd met een exploot van de gerechtsdeurwaarder (art. 440 lid 1 Rv.).

Dit exploot moet – op straffe van nietigheid – tenminste de volgende informatie bevatten (“naast de gebruikelijke formaliteiten”).

– de voornaam, naam en woonplaats van de executant;
– de naam en woonplaats van de geëxecuteerde;
– de executoriale titel uit hoofde waarvan het beslag wordt gelegd;
– indien het beslag niet wordt gelegd door een deurwaarder ten kantore van wie woonplaats is gekozen overeenkomstig artikel 439, derde lid, een keuze van woonplaats ten kantore van de deurwaarder die het beslag legt.

De deurwaarder kan zich laten bijstaan door een of twee getuigen. In dat geval moet hij hun naam en woonplaats in het proces-verbaal zal vermelden. Zij moeten het proces-verbaal dan ook mede ondertekenen (lid 2).

Alleen voor vorderingen met bepaalbaar geldelijk beloop

Het executoriaal beslag op roerende goederen kan alleen worden gelegd voor een vordering waarvan het geldelijk beloop bepaalbaar is (art. 441 lid 1 Rv.). Luidt de vordering in buitenlandse valuta, dan kan die worden geïnd in Nederlands geld (oftewel Euro’s). Zie de pagina Verbintenissen tot betaling van een geldsom (en dan met name art. 6:123 lid 2 B.W.).

Wanneer de vordering niet is vereffend, worden alle verdere vervolgingen gestaakt totdat dit het geval is (lid 2). Zie ook art. 504a Rv., dat eenzelfde bepaling bevat voor Executoriaal beslag op onroerende zaken. Dit betekent, dat wanneer de vordering wel bepaalbaar is, maar nog niet vast staat hoe hoog deze is – bij voorbeeld als er nog een schadestaat procedure gevoerd moet worden – de daadwerkelijke executie wordt opgeschort totdat de vordering “vereffend” is. Het executoriaal beslag blijft dan nog een tijdje liggen, en heeft dan als het ware een bewarend karakter (hoewel het geen conservatoir beslag is). Zie Rb. Amsterdam 5 februari 2014 (optierecht huurder/RAM Properties).

In het wetsvoorstel 35 225 tot Wijziging van het beslag- en executierecht wordt een lid 3 toegevoegd. Dat bepaalt dat executoriaal beslag op roerende zaken niet mogelijk is als de kosten hoger zijn dan de waarde van de te executeren zaken.

Zaken niet vatbaar voor executie

In art. 447 Rv. wordt een lijst van zaken genoemd, die niet voor executie vatbaar zijn. De bedoeling van de wetgever is de schuldenaar het minimale wat nodig is voor zijn levensonderhoud te laten behouden. Geen executoriaal beslag mag worden gelegd:

– op het nodige bed en beddegoed van de geëxecuteerde en de inwonende leden van zijn gezin en op de kleren, waarmee zij gekleed en gedekt zijn;
– op de gereedschappen van ambachtslieden en werklieden, tot hun persoonlijk bedrijf behorende;
– op de in het huis voorhanden zijnde voorraad van spijs en drank, dienende tot de behoefte van het huisgezin, gedurende een maand;
– op het ingevolge artikel 642c Rv. in de kas der gerechtelijke consignaties gestorte bedrag.

In het wetsvoorstel 35 225 tot Wijziging van het beslag- en executierecht wordt deze lijst uitgebreid en gemoderniseerd. Daarbij wordt het bepaalde in art. 448 Rv. – dat zaken die nodig zijn voor studie, beroep of bedrijf niet geëxecuteerd mogen worden niet uitgewonnen mogen worden – in art. 447 Rv. opgenomen.

Art. 448 Rv. nieuw zal bepalen, dat huisdieren en roerende zaken wel executoriaal in beslag genomen mogen worden voor vorderingen die hun oorzaak vinden in de verkoop, vervaardiging of het herstel van de zaak of de verkoop of verzorging van het gezelschapsdier.

Huisdieren mogen niet meer in beslag genomen worden. Ook wordt de mogelijkheid geschapen nadere regels te stellen bij algemene maatregel van bestuur (AMvB).

Wie neemt de executie ter hand bij meerdere beslagen?

Indien er sprake is van meerdere beslagen, dan zal de oudste beslaglegger (die een executoriale titel heeft) bevoegd zijn de executie ter hand te nemen (art. 458 Rv.). De opbrengst wordt gestort op een rekening van de deurwaarder, in afwachting van hetzij overeenstemming over de verdeling dan wel een rangregeling (art. 480 Rv.) (zie de pagina Rangregeling).

Beslagleggers die later beslag hebben gelegd kunnen de oudste beslaglegger een termijn stellen, en indien deze niet aanvangt met de executie, deze overnemen (art. 459 Rv.). Ook kan een pandhouder de executie overnemen (art. 461a Rv.), mits hij bevoegd is (geworden) tot executie op basis van het pandrecht (ingevolge art. 3:248 B.W.). In dat geval dient hij het overschot te verdelen onder de andere rechthebbenden, dan wel dient dit onder een bewaarder gestort te worden bij geschil over de verdeling (zie art. 490b Rv.). Zie voor hypotheek art. 551 lid 2 Rv..

De conservatoire beslaglegger speelt bij de executie geen rol. Wel zal deze een rol hebben bij de verdeling van de opbrengst (art. 480 e.v. Rv.).

Tot op het tijdstip van de openbare verkoop kunnen er nog (meer) beslagen gelegd worden (art. 457 Rv.). Deze beslagleggers delen alsdan (pro rato) mee in de opbrengst. Als een crediteur te laat is, kan hij nog wel beslag leggen op de opbrengst van de executie. In dat geval deelt hij niet mee in de rangregeling, maar kan hij zich (slechts) verhalen op het restant na verdeling onder de beslagleggers (HR Ontvanger/Eijking NJ 2011/372). Dit beslag moet overigens worden gelegd onder de deurwaarder, niet onder de bank waar het geld staat (art. 19 lid 5 Gerechtsdeurwaarderswet). En wel op de vordering van de geëxecuteerde tot afdracht van het surplus. De vordering waarvoor beslag wordt dan aangetekend in de staat van verdeling (art. 483 Rv.). Dit kan totdat de verdeling is komen vast te staan (art. 490 Rv.).

De executie mag niet eerder dan 4 weken na de betekening o.g.v. art. 443 Rv. van het proces-verbaal van beslaglegging plaatsvinden (art. 462 Rv.). Dit op straffe van schadeplichtigheid.

In geval van een vrijwillige onderhandse verkoop na beslag, waarbij er een hypotheekhouder is, zal de notaris de hypotheekhouder voldoen en vervolgens met inachtneming van het beslag moeten afrekenen.

Wijze van verkoop

De verkoop vindt in beginsel openbaar plaats (art. 463 lid 1 Rv.). Is de in beslag genomen zaak verkoopbaar op een markt of beurs, dan kan de verkoop via een tussenpersoon plaatsvinden op de voor die markt gebruikelijke regels voor een gewone verkoop (art. 463 lid 2 Rv.).

Dit in afwijking van de reguliere regels voor executieverkoop vervat in art. 464 Rv. tot en met art. 466 Rv. en art. 469 Rv.. Deze laatste bepaling geeft een regeling voor de wijze van bieden.

De deurwaarder is (bij beide methoden van verkoop) verantwoordelijk voor de verkregen opbrengst, en voldoet daaruit de executiekosten (art. 474 Rv.).

In het wetsvoorstel 35 225 tot Wijziging van het beslag- en executierecht wordt de mogelijkheid van een internetveiling toegevoegd.

Auteur & Last edit

[MdV, 19-01-2018; laatste bewerking 1-03-2020]

1 vote, average: 4,00 out of 51 vote, average: 4,00 out of 51 vote, average: 4,00 out of 51 vote, average: 4,00 out of 51 vote, average: 4,00 out of 5 (1 votes, average: 4,00 out of 5)
You need to be a registered member to rate this.

Over Lawyrup

De website van Lawyrup bevat knowhow over vermogensrecht, civiel proces- en executierecht en insolventierecht. Elke Paragraaf, Afdeling, Titel en Boek van de wet heeft een pagina. Elke pagina geeft een toelichting op de wet met links naar de actuele wettelijke bepalingen op “wetten overheid”. Daarnaast behandelt Lawyrup de bijbehorende relevante rechtspraak met ECLI-links.